Behandelmogelijkheden prikkelbare darm syndroom

Bij het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is de beweeglijkheid van de darm chronisch verstoord. De bewegingen gaan te snel of juist te langzaam. Het meest kenmerkende symptoom is zeurende, krampende of stekende buikpijn. Verder is er vaak sprake van een afwijkend ontlastingspatroon met verstopping en diarree.

Medicijnen op recept zijn vaak matig effectief bij het prikkelbare darm syndroom

Bij de behandeling van PDS spelen medicijnen op recept maar een zeer beperkte rol:

  • Wanneer u voornamelijk obstipatieklachten heeft, kan de huisarts een laxeermiddel voorschrijven dat het volume van uw ontlasting vergroot. Voorbeelden zijn psylliumvezels en macrogol. Laxeermiddelen als lactulose en bisacodyl worden afgeraden. Deze geven vaak een verergering van de klachten door prikkeling van de darmwand.
  • Wanneer diarree een belangrijk onderdeel van uw klachten is, kan een diarreeremmer als loperamide worden voorgeschreven. Ook hier kunnen volumevergrotende laxeermiddelen de klachten verminderen.
  • Wanneer u ernstige pijnklachten en/of darmkrampen heeft, kan een zogenaamd spasmolyticum soms helpen. Deze middelen verminderen de kramp en werken daardoor pijnstillend. Voorbeelden hiervan zijn mebeverine en butylscopolamine. De werking van deze middelen is slechts beperkt bewezen in onderzoeken. Meestal wordt het daarom als proefbehandeling gegeven gedurende enkele weken tot maanden.
  • Bij sommige patiënten met PDS is pijnvermindering mogelijk door gebruik van het antidepressivum amitriptyline of het geneesmiddel gabapentine, dat normaal gesproken bij epilepsie wordt gebruikt. Beide middelen zijn ook goed werkzaam tegen zenuwpijnen en worden daarvoor regelmatig voorgeschreven. De werkzaamheid bij PDS ondersteunt de verklaring dat het ook hier om een zenuwbeschadiging gaat.

Alternatieve middelen

Van de meeste alternatieve middelen is niet wetenschappelijk bewezen dat ze werken bij PDS. Toch gebruiken veel patiënten met PDS alternatieve middelen, omdat het effect van reguliere geneesmiddelen vaak beperkt is. Het is geen probleem om te kijken of er een middel is dat bij u past, waar uw klachten minder van worden en dat niet schadelijk voor u is. Ook de richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) noemt enkele alternatieve middelen.

Alternatieve middelen

  • Probiotica: van probiotica (zoals zuiveldrankjes, zakjes of capsules) is nog onvoldoende bewezen of en bij wie ze helpen. Toch lijken de probiotica bij sommige mensen wel wat verlichting te geven. Probiotica van bekende fabrikanten lijken in ieder geval geen kwaad te kunnen. Kies voor een product zonder prebiotica. Dit zijn voedingsvezels die de klachten soms verergeren
  • Pepermuntolie: er is beperkt bewijs voor de werking van pepermuntolie bij klachten van PDS. Belangrijk hierbij is dat de pepermuntolie in maagsapresistente capsules zit, zodat het uw darmen goed kan bereiken.
  • Lijnzaad: hiernaar is geen onderzoek gedaan bij PDS. Het is dus niet bekend of het echt helpt.
  • Aloë vera: hiervan is het zeer onzeker of het helpt tegen PDS. Onderzoek geeft aan dat het waarschijnlijk niet werkzaam is. Het kan zelfs meer klachten geven.

Wel of geen voedingsvezels?

Voeding is een belangrijk thema bij PDS. Veel patiënten geven aan bepaalde voedingsmiddelen te vermijden, omdat ze ervaren er meer klachten van te krijgen. Dit geldt bijvoorbeeld voor kool, paprika, peulvruchten, ui, koolzuur, melkproducten, koffie, suiker, zoetstoffen, vet en fruit. Wetenschappelijk bewijs hiervan is er niet. Toch is het belangrijk deze signalen van uw eigen lichaam serieus te nemen.
Veel van de voedingsmiddelen waarvan patiënten zeggen meer klachten te krijgen bevatten onverteerbare voedingsvezels. Deze voedingsvezels hebben in gezonde darmen belangrijke functies. Ze dienen als voedingsbron voor darmbacteriën en zorgen zodoende voor een evenwichtige darmflora. Ze binden water en zorgen daarmee voor soepele ontlasting. Ten slotte prikkelen ze de darm, waardoor deze beweeglijk blijft en de spijsvertering wordt gestimuleerd.
Bij mensen met PDS kunnen deze effecten van voedingsvezels echter ongewenst zijn. Door de groei van darmbacteriën wordt gas geproduceerd wat winderigheid veroorzaakt. De vochtaantrekkende werking van voedingsvezels veroorzaakt bij hen diarree en prikkeling van de darm kan leiden tot krampen en aandrang. De aanbeveling in de Richtlijn Goede Voeding om dagelijks 30 tot 40 gram vezels, met name afkomstig van groente, fruit en volkoren graanproducten te eten, geldt daarom ook niet voor mensen met PDS. Hoeveel vezels u wel eet en welke vezels dat zijn hangt af van wat u kunt verdragen.

FODMaP dieet

De term FODMaP staat voor Fermenteerbare, Oligo-, Di-, Mono-sacchariden en Polyolen. Hiermee worden alle moeilijk opneembare koolhydraten in de voeding bedoeld. Wanneer deze koolhydraten door de bacteriën in onze dikke darm gefermenteerd (vergist) worden ontstaan er gassen die kunnen zorgen voor PDS-klachten.
Uit onderzoek is gebleken dat een flink deel van de mensenen met PDS baat heeft bij het FODMaP dieet. Het doel van dit dieet is het systematisch vervangen van alle voedingsmiddelen waarin veel van deze FODMaP’s zitten, bijvoorbeeld tarweproducten, door FODMaP arme producten. Hierdoor komt u meer te weten over welke voedingsmiddelen uw PDSklachten verergeren. Deze voeding kunt u dan in de toekomst vermijden. Soms kan het zo zijn dat u beter tegen bepaalde voedingsmiddelen kunt wanneer u deze een tijdje heeft vermeden en uw darmen hierdoor weer tot rust zijn gekomen.

Bron:

  • Stevens J, van der Waaij L, Korstanje L, Het FODMaP ­beperkte dieet: effectief bij PDS, Ned Tijdschr Voeding en Diëtetiek 2014;1:24-25

Het FODMaP dieet is ingewikkeld en tijdrovend. Daarnaast geeft het dieet het risico dat bepaalde voedingstekorten ontstaan. Begeleid worden door een ervaren diëtist is daarom belangrijk wanneer u dit dieet wilt volgen. Informatie over een diëtist bij u in de buurt vindt u op de website van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten



Trustpilot
Betalen met iDeal Betalen met Visa Betalen met Maestro   Onlinegeschillenbeslechting

Een moment geduld aub...

Toegevoegd aan je winkelmand

Verder winkelen
Naar kassa en afrekenen
Verder winkelen
Naar kassa en afrekenen